Zalozenia odrebnej regulacji publicznego radia i telewizji
Warszawa, 7 maja 2002 r.

1. Publiczni nadawcy audiowizualni (publiczne radio i telewizja), zwani dalej "Nadawcami" powinni działać na mocy odrębnej ustawy i uzyskać charakter rzeczywiście publiczny, a nie pozostawać nadal domeną władzy wykonawczej czyli być narzędziem rządu.

2. Nadawcy powinni objąć zakresem swojej działalności wszelkiego rodzaju media audiowizualne, tak na etapie programowym jak rozpowszechniania i rozprowadzania sygnału lub jego nośników.

3. Nadawcy powinni funkcjonować w formie spółek akcyjnych zmodyfikowanych projektowaną ustawą, w których funkcja właścicielska sprawowana jest wspólnie przez Prezydenta oraz Marszałków Senatu i Sejmu. Natomiast Minister Skarbu powinien jedynie majątkowo ewidencjonować akcje.

4. Dysponowanie podstawowymi środkami Nadawców, w tym finansami i kadrami, powinno pozostawać w kompetencji ich rad nadzorczych - organów niezależnych, tak od rządowej administracji publicznej jak i od jakiegokolwiek przedstawicielstwa politycznego i parlamentu.

5. Rady nadzorcze, które będą dokonywały u Nadawców wyboru władz zarządzających, ustanawiały ich wynagrodzenia, oceniały i zatwierdzały plany rzeczowo - finansowe jak i sprawozdania finansowe, powinny być tym samym organem, który ocenia rzeczowo zakres realizacji misji publicznej i akceptuje jej rozmiar, kierunki oraz rozlicza jej finansowanie z środków publicznych.

6. Finansowanie Nadawców powinno odbywać się w zakresie programów realizujących misję publiczną ze środków publicznych, którymi powinny być:
a. opłata radiowotelewizyjna powszechna (abonament nie związany z ustalaniem faktu posiadania radia lub telewizora),

b. opłata radiowotelewizyjna od przedsiębiorców, obciążająca nadawców niepublicznych i reklamodawców, naliczana procentowo od wartości netto faktury VAT za reklamę radiową, telewizyjną, sponsoring programów (audycji, filmów), banery, TV sklepy itp., obciążająca w koszty działalności po połowie nadawcę i reklamodawcę.
W zależności od przyszłych uzgodnień i rachunków symulacyjnych, określone ustawowo parametry opłat powinny zapewniać, że opłata wymieniona w pkt. a) będzie niższa niż aktualna opłata abonamentowa i stanowić będzie mniej niż środki pozyskane z opłaty, o której mowa w pkt. b).

7. Nadawcy nie będą emitować reklam w żadnej formie, przyjmować sponsoringu, a jedynie będą mogli prowadzić działalność zarobkową w zakresie sprzedaży, licencjonowania własnych produktów (wytworzonych i nabytych audycji).

8. Jedna Spółka Telewizja Polska i jedna Spółka Polskie Radio wraz z zależnymi Spółkami programowymi lub lokalnymi (Nadawcy), to określone w ustawie spółki akcyjne o statusie instytucji non profit, o działalności zarobkowej i niezarobkowej.

9. W każdej z dwu Spółek Nadawców powoływana jest tylko jedna rada jako nadzorcza, wyłaniana według szczególnego modelu reprezentacji zapisanego w ustawie, składająca się z przedstawicieli organizacji pozarządowych takich jak:
a) towarzystwa naukowe, związki twórcze, samorządy zawodowe twórców czynnych w obszarze mediów,

b) Konferencja Rektorów Szkół Wyższych, Polska Akademia Nauk i Polska Akademia Umiejętności (ew. Kościół Katolicki i Rada Ekumeniczna).
Wybór przez organizacje, o których mowa pod lit. a) byłby dwustopniowy. Konferencja Przedstawicieli organizacji wybierałaby określoną ustawowo część członków do dwu rad nadzorczych według zasad ustalonych w ustawie.

10. Działalność Nadawców powinna być prowadzona w formach zakładów na wewnętrznym ograniczonym rozrachunku odrębnie dla działalności zarobkowej i niezarobkowej (misja). Szczególny obowiązek jawności (przejrzystości) powinien być zapisany ustawowo obejmując jawność działalności w części niezarobkowej jak i całą sprawozdawczość merytoryczną i finansową.

11. Ustawowo powinien być określony udział programów misji publicznej, a w ustawie zapisane możliwie szczegółowo kryteria zaliczenia do takich. Zakres i udział tych programów powinien być powiązany z planem rzeczowo - finansowym przyjmowanym przez rady nadzorcze.


Rada Konsultacyjna
Centrum Monitoringu Wolności Prasy